تبلیغات
alarabee - حکمرانان اندلس
جمعه 21 آبان 1389

حکمرانان اندلس

   نوشته شده توسط: zohre pourshaban    

«حکمرانان اندلس اسلامی»

نگاهی به انگیزه ها و عوامل از ظهور تا سقوط
گردآورنده : علی صدری اتابك
قسمت سی و یكم
ولایت عهدی
هنگامی كه « حكم مستنصر » به خلافت نشست , یك مساله شخصی او را سخت به خود مشغول و نگران می ساخت و آن مساله این كه حكم به سرعت به پنجاه سالگی نزدیك می شد , اما هنوز صاحب پسری نشده بود كه جای او را بگیرد; اما تقدیر چنان خواست كه او از نعمت پدری محروم نكند و آمال و آرزوهایش را در داشتن پسری كه سلطنت او را به ارث برد , ناكام نگذارد; از این روزن سوگلی اسپانیایی او از مردم بشكنس در سال 351 هـ . ق (962 م ) برای پسری آورد و او را به نام جدش , ناصر , « عبدالرحمن » نامید. اما (آن پسر) چندان عمر نكرد و در همان طفولیت مرد.پس از سه سال بار دیگر همان زن كه او را « صبح » می نامید. پسری دیگر آورد و پدر او را « هشام » نامید. تقدیر چنان بود كه این پسر زنده بماند ولی عهد پدر و پس از حكم با نام « هشام الموید » خلیفه شود.
حكم اصرار داشت خلافت در نسل و خانواده او بماند و می دانست كه مرگ او نزدیك است , لذا با خودخواهی فراوان كوشید ولایت عهدی را برای فرزندش , هشام تامین كند.بدین منظور بزرگان و پیش كسوتان ولایت را خواست و در حیات خود , در سال 365 هـ . ق (976 م ) برای ولی عهد بیعت گرفت .
در واقع این اقدام باتوجه به خردمندی , دوراندیشی و غیرت حكم مستنصر در حفظ مصالح دولت و كشور , اقدامی حكیمانه نبود و بر وفق اوضاع اندلس و خطرهایی كه كشور را تهدید می كرد , صورت نگرفت .اگر به لحاظ ابهت و قدرت خلافت در آن روزگار و قدرت و سطوت حكومت اموی در آن دوره , خردمندان مردم مخالفت خود را با این اقدام حكم آشكارا بیان نكرده اند , اما بسیاری از هوشمندان و آینده نگران و خردمندان روزگار این كار خلیفه را نپسندیده , از آن استقبال نكردند.
حكم , سلطنت خود را از سه تن از برادرانش , فرزندان خلیفه عبدالرحمن ناصر , یكی برادر مادری اش , عبدالعزیز و دو دیگر , اصبغ و مغیره , و شماری از مشایخ و جوانان خلیفه زاده ـ كه همگی در كار امامت آگاه و در انجام دادن آن توانا بودند ـ دریغ داشت و فرزندش , هشام را ـ كه در آن روزگار طفلی نابالغ بود ـ بر همگان مقدم داشت .
با ولادت عبدالرحمن و هشام , منزلت مادرشان , صبح در دل آقایش حكم بالا رفت . ارجمند و صاحب نفوذ عظیمی شد و بر دیگر زنان دربار , اعم از كنیز و آزاده پیشی گرفت .این زن در كنار زیبایی و جمال تا حدودی بسیاری از هوش , ذكاوت و موهبت برخوردار بود.او می دانست چگونه از عشق خلیفه پیرو از نفوذ و قدرتی كه برای او فراهم كرده , بهره گیرد; از این رو در سال های پایانی حكومت وی , بانوی قدرتمند و متنفذ دربار شد; چنان كه رای و گفته او را در شوون عمومی سیاسی و غیر سیاسی جایگاهی بالا بود.بارها در انتخاب وزرا , فرماندهان و كارمندان عالی رتبه دخالت كرد.در مقر اموی و حكومت , عمال و یارانی داشت و قدرتمندان و متنفذان برای كسب رضایت و نزدیك شدن به او , از همدیگر پیشی می گرفتند; لذا از این موقعیت برای جمع آوری ثروتی هنگفت و نفوذی روز افزون استفاده كرد.
با این زن هوشیار و دارای آرزوهای دراز , یك جوان گمنام بر زندگانی سیاسی اندلس مسلط و وارد محیط دولت و حكومت شد.این جوان محمد بن عبدالله بن ابی عامر معاضری نام داشت .چیزی نگذشت كه گام هایی تند و استوار برداشت و در اواخر روزگار حكم با حمایت مادر فرزندانش , صبح از ستارگان درخشان در آسمان زندگی سیاسی اندلس شد.همین امر زمینه ای مناسب فراهم نمود كه وی در ثلث آخر قرن دهم میلادی نقشی مهم بازی كند و حاكم مطلق شبه جزیره ایبری و مرد قدرتمند این دیار شود; چنان كه از روزی كه پرچم اسلام در آسمان اسپانیا به اهتزاز درآمد تا وقتی كه از فراز قصر الحمرا در غرناطه به پایین كشیده شد , هیچ یك از حاكمان اندلس , هم چون او قدرت نداشتند.
هشام دوم « الموید بالله »
خلیفه حكم المستنصر بالله پس از یك بیماری لاعلاج ـ كه چند ماه به طول انجامید ـ در سال 366 هـ . ق (976 م ) درگذشت . وفات خلیفه از وجود مراكز قدرتی در دولت و حكومت پرده برداشت كه همه آن ها , همچون خلیفه درگذشته , به ضرورت انتقال حكومت به فرزند خردسالش نمی اندیشیدند.آن ها نمی خواستند به خواست خلیفه و بیعتی كه در زمان حیات خود برای ولایت عهدی فرزندش هشام گرفت , عمل كنند.
بنابراین صقالبه در آن روزگار در جامعه اندلس طبقه ای با نفوذ گسترده , ثروت فراوان و مصالح گوناگون بودند و شمار آنان در قصر خلافت به هزاران نفر می رسید.این علاوه بر كسانی است كه از آنان پی روی می كردند و گمان می بردند كسی بر آنان غالب نخواهد آمد; حكومت در دست اینان است و نمی خواستند آن را از دست بدهند.
در واقع , مصالح عمومی , تنها انگیزه صقالبه برای مخالفت با ولی عهد نبود , بلكه می خواستند فردی را بر تخت خلافت بنشانند كه به آینده نفوذ و امتیازات خویش در سایه او مطمئن باشند.آنان دقیقا شخصی را می خواستند كه هر كه باشد , آلت دست حاجب جعفر بن عثمان مصحفی , مرد اول و قدرتمند اندلس , و دوست جدید او , ابن ابی عامر , نباشد.
لحظه ای كه حكم درگذشت , دوخواجه سرای صقلبی , فائق و جوذر ـ كه از نزدیكان او و بر امور قصر , خدم و حشم و محافظان خلیفه مسلط بودند درصدد برآمدند خبر درگذشت او را از همگان , حتی زنان و فرزندان او پنهان كنند; زیرا صقالبه تصمیم داشتند اجازه ندهند خلافت به ولی عهد , هشام , برسد , بلكه خواهان خلافت عمویش , مغیره بن عبدالرحمن ناصر , بودند كه به قدرت , مردانگی و كرامت معروف بود.آن دو معتقد بودند با این كار بقای نفوذ صقالبه و استمرار قدرت و امتیازات آنان را تضمین كرده اند.
آنان بدین اعتبار كه مغیره , همواره متحد آنان خواهد ماند و خلافت خود را مدیون قدرت و اقدامات آنان خواهد دانست , لوازم كار را مهیا كردند و بزرگ وزرای حكم , جعفر مصحفی , را خواستند و خبر درگذشت خلیفه را به او دادند و او را از قصد خود آگاه كردند.جعفر به آنان وعده همكاری داد و تظاهر به همراهی كرد.او به سرعت بزرگان رجال دولت , اعم از عرب و بربر را فراخواند و تصمیم صقالبه را ـ كه به مثابه تهدید مصالح و منافع آنان و برانگیختن حساسیت های نژادی شدید بود ـ برای شان نقل كرد.شركت كنندگان در این جمع اتفاق نظركردند سلطنت را از افتادن به دست صقالبه و هواداران آنان باز دارند و سریعا وارد عمل شوند.
محمد بن ابی عامر متعهد شد صقالبه را به طور ریشه ای و مستقیم از بین ببرد و مرد آنان , مغیره , را بكشد.وی با خشونت و وحشی گری توجیه ناپذیر , مغیره را كشت .حتی اگر اشاره ابن بسام را معتبر بدانیم كه انظار عمومی از مدت ها پیش به مغیره بود و او از جمله افرادی بود كه به علل نامعلوم به خلافت او اشاره می شد; لذا خود را برای این كار مهیا كرد , اما مسلم است كه این مرد تا لحظه قتل خود , از ماجرا به دور و از آنچه در قصر خلافت درباره او تصمیم گرفته و برای كشور تدبیر كرده بودند , بی خبر و ناآگاه بود.
قتل مغیره , ضربه ای دردناك به نفوذ گسترده , صقالبه و نابود كننده اقدام فائق و جوذر بود.این دو تن به سرعت , ابعاد حقیقی حوادث را درك كردند و از تصمیم خود برگشتند و خلافت در سوم صفر 366 هـ . ق (976 م ) به كودك خردسال , هشام رسید كه فقط دوازده سال داشت .وزیر پدرش , جعفر مصحفی , با همكاری صاحب شرط , محمد بن ابی عامر , بدون هرگونه مخالفت جدی , برای او بیعت گرفت .علت نبودن هرگونه مخالفت جدی این بود كه پس از قتل ناگهانی مغیره هیچ یك از امرای اموی با وجود شمار بسیار و كثرت صلاحیت های برخی از آنان , به علت ترس از گروه حاكم در دارالخلافه , جرات نكردند در صحنه حوادث ظاهر شوند.
اندلس در آن روزگار , از نظر سیاسی , نظامی و اقتصادی در بهترین موقعیت قرار داشت .وضعیت آن روز اندلس را ابن خطیب مورخ چنین خلاصه كرده است : « چون با ولی عهد حكم , هشام , ملقب به الموید بالله بیعت شد , خلافت اموی اندلس به منتهای رونق خود رسیده , میوه هایش را چید و به نهایت شكوه و جلال دست یافته بود.خلافت غنچه بود , گلی خندان شد; آن گاه ثمره ای لذیذ داد و سپس میوه ای دلپذیر شد....خزانه پر از اموالی بود و زیبایی ها و آراستگی های شهر به عظمت رسیده بود.ساختمان های سر به فلك كشیده بود و ستارگان رقابت می كرد.كشور در این عرصه به نهایت شكوه رسید.خانه ها را تمام خشت می ساختند , آثار شایسته جاودانه و افتخارات و ماثر آشكار فراوان شد , اما هشام دوم , الموید بالله ـ كه خلافت اندلس به رسید ـ نه هم چون كشور , رسیده , كمال یافته و توانمند بود و نه مردم این مرحله , بلكه در واقع در حد این ماموریت مهم نبود و كفایت , لیاقت و خبرگی لازم را ـ كه فرض است خلیفه دارا باشد ـ اصلا نداشت .

 ابن خطیب او را چنین وصف می كند : « هشام در درون و اصل تركیب خود , ضعیف و سست بود و به سرگرمی و بازی های كودكان ودختران سرگرم , در بزرگی همنشین زنان بود و ندیم كنیزان , به زعم خود در كسب خیر و بركت از ابزار و آلات منسوب به پیشنیان حریص بود.چه بسیار از الواح منسوب به كشتی نوح و شاخ های منسوب به قوچ اسحق و استخوان های كف پای منسوب به ناقه صالح كه در خزانه خود نگه می داشت . بر این اساس آشكار شد كه سلطنت حقیقی از لحظه اعلام خلافت هشام الموید بالله به دو مرد قدرتمند , جعفر مصحفی و محمدبن عامر , رسید كه در مزاج و اخلاق و اندیشه با هم اختلاف و در همكاری ـ هر چند مقطعی ـ برای حفظ مصالح خویش اتحاد داشتند. زن بزرگ , صبح , مادر هشام , نیز از پشت پرده و با جهل و كوته بینی بی حد و اندازه از این پیمان دو جانبه حمایت می كرد و اسباب قوت و بقای آن را فراهم می كرد.
در واقع از هنگامی كه خلافت به هشام دوم رسید , مرحله ای جدید در تاریخ دولت اسلامی در اندلس و زندگی خاندان اموی در این سامان آغاز شد. سلطنت واقعی به محمدبن ابی عامر رسید او چنان در برهه باقی مانده از قرن چهارم قمری (دهم میلادی ) بر زندگی سیاسی مسلط شد كه می توانیم این دوره را , « روزگار عامری ها » یا « دولت بنی عامر » بنامیم . اما خلافت , نماد دولت و نمای حكومت و سلطنت شد , از هرگونه توانمندی و فعالیت به دور ماند و سخن خلیفه را هیچ كس گوش نمی داد و از او فرمان نمی برد.

به مجرد اینکه اقتدار حکومت مرکزی از بین رفت ، حکمرانان محلی قدرت را بدست گرفتند. در نواحی سرحدی در شمال اندلس اضمحلال قدرت چندان زیاد نبود زیرا در این نواحی قدرت از قبل در دست فرماندهان محلی بود .
بین این دولتهای کوچک تازه تاسیس که در سراسر اندلس بوجود امدند ، پیوسته جنگ و ستیز در جریان بود . از طرف دیگر حتی در داخل خانواده هر حکمران ، اعضای خانواده اش در صدد ساقط کردن وی و گرفتن جای وی بودند .


https://belco.org/exit/?url=http://dietarylabketo.org/
چهارشنبه 23 مرداد 1398 06:15 ق.ظ
Do you have a spam problem on this site; I also am a blogger,
and I was wanting to know your situation; many of us have
developed some nice practices and we are looking to trade techniques with other folks,
why not shoot me an e-mail if interested.
Ramulast Testo Booster
دوشنبه 21 مرداد 1398 08:27 ق.ظ
Enjoyed reading this, very good stuff, thank you.
Velofel Male
یکشنبه 20 مرداد 1398 05:59 ق.ظ
I just like the helpful information you supply to your articles.
I'll bookmark your blog and test again here regularly.
I am quite certain I will be told many new stuff proper right here!
Best of luck for the next!
http://ketogarcinia.org/
یکشنبه 20 مرداد 1398 04:45 ق.ظ
Hi there! Do you use Twitter? I'd like to follow you if that would be ok.
I'm absolutely enjoying your blog and look forward to new updates.
Flexuline Reviews
شنبه 19 مرداد 1398 12:14 ق.ظ
I loved as much as you'll receive carried out
right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish.
nonetheless, you command get bought an shakiness over that
you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again since exactly the same nearly
a lot often inside case you shield this increase.
https://7civil.com/short/?_rush_remedy_cream_review_67051
جمعه 18 مرداد 1398 07:56 ب.ظ
What's up, the whole thing is going well here and ofcourse every
one is sharing data, that's really good, keep up writing.
click here to go to the url
جمعه 18 مرداد 1398 04:03 ب.ظ
I don't even know how I ended up here, but I thought this post was good.
I don't know who you are but certainly you're going to a famous blogger if you aren't already
;) Cheers!
Slim Forskolin Elite
جمعه 18 مرداد 1398 10:04 ق.ظ
Hello.This article was extremely remarkable, particularly because I was looking for thoughts on this matter last couple of days.
http://rushremedy.org/
پنجشنبه 17 مرداد 1398 06:10 ب.ظ
Thanks a ton for being the mentor on this issue.
My partner and i enjoyed your current article very much and most of all enjoyed how you really handled the areas I thought to be controversial.
You happen to be always rather kind to readers
really like me and assist me to in my living. Thank you.
Sun Raised CBD Reviews
پنجشنبه 17 مرداد 1398 04:30 ب.ظ
Howdy! This post couldn't be written any better!

Reading through this post reminds me of my good old room
mate! He always kept chatting about this. I will forward this write-up to him.
Fairly certain he will have a good read. Thanks for sharing!
http://fytlyftketo.org/
شنبه 12 مرداد 1398 02:06 ب.ظ
Hello to every one, for the reason that I am truly eager of reading this weblog's
post to be updated regularly. It includes pleasant material.
Neptune Enhance Male Enhancement
جمعه 21 تیر 1398 07:17 ق.ظ
I have to express my gratitude for your kindness
giving support to men and women that must have assistance with the
idea. Your special dedication to passing the message along was amazingly
functional and have truly encouraged folks like me to reach their
goals. The invaluable guideline can mean a whole lot to me and especially to my
peers. Regards; from each one of us.
Keto Charge Plus Reviews
پنجشنبه 20 تیر 1398 08:44 ق.ظ
Wonderful post but I was wondering if you could write a
litte more on this subject? I'd be very grateful if
you could elaborate a little bit further. Thanks!
http://curesoftserum.com/
پنجشنبه 13 تیر 1398 08:48 ق.ظ
Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for?
you make blogging look easy. The overall look of your web site is magnificent,
as well as the content!
http://curesoftcream.com/
چهارشنبه 12 تیر 1398 11:33 ب.ظ
Thank you a lot for sharing this with all people you really understand what you're speaking about!
Bookmarked. Please additionally visit my website =). We could have a hyperlink exchange
agreement among us!
http://hardstuffmaleenhancement.com/
چهارشنبه 12 تیر 1398 04:34 ب.ظ
Excellent way of telling, and good article to take facts concerning my presentation focus, which i am
going to present in university.
T age 29 - malelocation: Grindavik log in to send JulianeBlue a message
چهارشنبه 12 تیر 1398 01:08 ب.ظ
What i don't understood is actually how you're now not actually much more smartly-liked than you may be
now. You are very intelligent. You recognize therefore considerably when it comes to this subject, produced me in my view
believe it from numerous varied angles. Its like women and men are
not involved unless it's one thing to accomplish with
Girl gaga! Your personal stuffs great. At all times maintain it up!
Cialis pills
یکشنبه 2 تیر 1398 08:38 ب.ظ

Nicely put, Kudos!
cialis authentique suisse price cialis best we recommend cialis info prices on cialis 10 mg cialis prices in england precios cialis peru generic cialis soft gels generico cialis mexico cialis coupon 200 cialis coupon
Online cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 05:29 ق.ظ

Kudos! Lots of write ups!

cialis kaufen only best offers cialis use warnings for cialis trusted tabled cialis softabs cialis coupons enter site natural cialis cialis prices cipla cialis online cialis daily dose size of cialis
http://holslide.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 12:45 ب.ظ

Many thanks! Awesome information!
dose size of cialis cialis rezeptfrei cialis generico milano enter site 20 mg cialis cost cialis 05 we recommend cheapest cialis can i take cialis and ecstasy callus buy online cialis 5mg cialis price thailand
http://dumbtisub.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 08:52 ب.ظ

You said it perfectly.!
buy cialis online nz cialis mit grapefruitsaft cialis pills cialis 5 mg para diabeticos prix cialis once a da pastillas cialis y alcoho generic cialis with dapoxetine buy cialis online cialis generika in deutschland kaufen we use it cialis online store
Buy cialis
جمعه 31 خرداد 1398 05:10 ق.ظ

With thanks, Valuable information.
cialis generico in farmacia cialis soft tabs for sale cialis price thailand cialis uk next day cialis tablets for sale cialis 30 day trial coupon only here cialis pills dose size of cialis enter site very cheap cialis if a woman takes a mans cialis
Cialis 20 mg
پنجشنبه 30 خرداد 1398 11:52 ق.ظ

You made your point pretty nicely..
cialis tablets buying cialis overnight cialis generika cialis canadian drugs tesco price cialis pastillas cialis y alcoho fast cialis online generic cialis with dapoxetine cialis generico cialis 30 day trial coupon
Generic cialis
چهارشنبه 29 خرداد 1398 06:01 ب.ظ

Thanks, I like this!
deutschland cialis online brand cialis nl buy original cialis bulk cialis cialis generico postepay cialis manufacturer coupon cialis generico en mexico cialis coupon viagra cialis levitra cialis pills
http://neclulock.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 01:47 ق.ظ

Great write ups, Kudos!
cialis professional from usa chinese cialis 50 mg prix de cialis buy cialis online nz 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis sans ordonnance safe site to buy cialis online purchase once a day cialis cialis 5 effetti collaterali we choice cialis pfizer india
Cialis canada
سه شنبه 28 خرداد 1398 03:04 ق.ظ

Nicely put. Kudos!
tarif cialis france prix cialis once a da cialis pills cialis cuantos mg hay miglior cialis generico cialis 5 mg effetti collateral tadalafil 20 mg costo in farmacia cialis canadian drugs generic cialis cialis prices in england
non prescription cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:17 ب.ظ

Thanks a lot, Excellent information.
female cialis no prescription cialis venta a domicilio 200 cialis coupon generic cialis soft gels cialis et insomni warnings for cialis cialis pas cher paris cialis online brand cialis generic are there generic cialis
http://nanalli.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:16 ب.ظ

Perfectly expressed genuinely. !
tesco price cialis ou acheter du cialis pas cher rezeptfrei cialis apotheke generic cialis at the pharmacy only best offers 100mg cialis we recommend cheapest cialis cialis venta a domicilio cialis 20mg preis cf cialis arginine interactio we use it cialis online store
anaconda sports
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:03 ب.ظ
erectile disorder exam http://viagralim.us erectile disorder exam !
What's Going down i am new to this, I stumbled upon this I have found It positively useful and it has helped me out loads. I am hoping to give a contribution & help other customers like its aided me. Good job.
http://terrobal.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 07:45 ق.ظ

Wonderful data, Cheers!
acquisto online cialis buying brand cialis online cialis cost cialis without a doctor's prescription cialis 5 mg buy cialis pills cialis 30 day sample wow cialis tadalafil 100mg cialis great britain cialis y deporte
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30